Czerwone światła migają, rogatki są opuszczone, a pociągu nie widać. Mijają kolejne minuty i kierowcy zaczynają się zastanawiać, czy urządzenia na przejeździe działają prawidłowo. Okazuje się, że nawet kilkuminutowe oczekiwanie nie musi oznaczać awarii. O przyczyny długiego zamykania przejazdów kolejowych zapytali Ministerstwo Infrastruktury posłowie w interpelacji nr 20226. W opublikowanej właśnie odpowiedzi wiceminister Piotr Malepszak wyjaśnił, że czas zamknięcia rogatek zależy m.in. od prędkości i długości pociągu, lokalizacji urządzeń wykrywających jego zbliżanie oraz sposobu sterowania ruchem kolejowym. Co warto wiedzieć z perspektywy kierowcy? Ile trzeba czekać przed przejazdem kolejowym? Przepisy wskazują konkretne czasy Zasady działania urządzeń na przejazdach kolejowych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 roku. Dokument rozróżnia kilka kategorii przejazdów, a dla poszczególnych systemów zabezpieczeń przewiduje różne czasy ostrzegania. Na przejazdach kategorii A, obsługiwanych przez uprawnionych pracowników, systemy półsamoczynne muszą umożliwiać opuszczenie rogatek co najmniej 120 sekund przed dotarciem pociągu. Jeśli posterunek obsługi wyposażono w odpowiednie urządzenia informujące o zbliżającym się składzie, czas ten może zostać skrócony do co najmniej 60 sekund. Inaczej wygląda sytuacja na przejazdach kategorii B, wyposażonych w automatyczne rogatki, oraz kategorii C, gdzie kierowców ostrzegają wyłącznie sygnalizatory świetlne. W przypadku przejazdów kategorii B, na których rogatki zamykają tylko wjazd, oraz przejazdów kategorii C, całkowicie pozbawionych rogatek, minimalny czas ostrzegania wynosi 30 sekund. Jeśli rogatki zamykają zarówno wjazd, jak i wyjazd z przejazdu, jest to co najmniej 46 sekund. Nie ma możliwości określenia jednego, jednakowego czasu zamknięcia dla wszystkich przejazdów kolejowo-drogowych, ponieważ zależy on od warunków lokalnych i zastosowanych rozwiązań technicznych, w szczególności długości strefy niebezpiecznej, prędkości pociągów oraz lokalizacji punktów oddziaływania Dlaczego czerwone światło zapala się, zanim opadną rogatki? Samo rozporządzenie wyjaśnia również sytuację, która często irytuje kierowców. Czerwone światła zaczynają migać, ale rogatki przez kilkanaście sekund pozostają podniesione. Dlaczego tak się dzieje? Na przejazdach kategorii B wstępne ostrzeganie światłem musi trwać co najmniej 13 sekund przed rozpoczęciem opuszczania rogatek. Samo zamykanie nie powinno zajmować więcej niż 10 sekund. Po całkowitym opuszczeniu rogatek do przyjazdu pociągu musi pozostać co najmniej 7 sekund. Skąd takie wymagania? To bufor bezpieczeństwa. Przepisy zakładają możliwość przejazdu przez tory długiego i powolnego pojazdu - np. ciężarówki z naczepą czy autobusu. Rozporządzenie precyzuje, że przy obliczaniu czasu ostrzegania (migania czerwonego światła) przyjmuje się zestaw o długości 22 metrów, poruszający się z prędkością zaledwie 7,2 km/h. System musi zapewnić mu możliwość bezpiecznego opuszczenia przejazdu. Rogatki zamknięte przez 6 minut. Ministerstwo tłumaczy Oczywiście wymienione w przepisach dane, to jedynie minimalne wymagania dotyczące działania urządzeń i czasu ostrzegania przed nadjeżdżającym pociągiem. W praktyce rogatki mogą pozostawać zamknięte znacznie dłużej. W odpowiedzi na interpelację resort przytoczył np. dane dotyczące dwóch przejazdów w Orzeszu, obsługiwanych przez jednego dróżnika. Okazuje się, że średni czas ich zamknięcia wynosi od 4 do 5 minut w przypadku pociągów towarowych oraz od 3 do 4 minut dla składów PKP Intercity i lokomotyw jadących bez wagonów. Najdłużej kierowcy czekają na pociągi pasażerskie zatrzymujące się na przystanku Orzesze Miasto. W takich przypadkach rogatki pozostają zamknięte średnio przez około 6 minut. Ministerstwo tłumaczy, że przyczyną jest m.in. lokalizacja przystanku w bezpośrednim sąsiedztwie jednego z przejazdów. Zatrzymanie pociągu wydłuża czas potrzebny na pokonanie odcinka między skrzyżowaniami. Pociąg przejechał, a rogatki nadal zamknięte. Ile można czekać? Co ciekawe, samo rozporządzenie określa też czas, w jakim - po przejechaniu pociągu - rogatki powinny zacząć się podnosić. Na przejazdach kategorii B podnoszenie rogatek powinno rozpocząć się "niezwłocznie, nie później niż w ciągu 6 sekund od chwili, gdy ostatnia oś pociągu opuści urządzenie wykrywające jego przejazd". W przypadku kategorii C (bez rogatek) w tym samym czasie powinna zostać wyłączona sygnalizacja świetlna. Tyle teoria. W praktyce sześć sekund liczy się od opuszczenia odpowiedniego czujnika, a nie od momentu, w którym ostatni wagon minie przejazd. Ponadto w strefie działania urządzeń nie może znajdować się kolejny pociąg. Czy istnieje maksymalny czas oczekiwania przed przejazdem? Rozporządzenie przewiduje, że łączny czas ostrzegania samoczynnego systemu nie może przekraczać 120 sekund dla najszybszego pociągu na danej linii. Ale tu również trzeba pamiętać o dodatkowych okolicznościach, bo zapisy w rozporządzeniu mówią o "pojedynczej sekwencji ostrzegania". Nie oznacza to więc, że po dwóch minutach rogatki muszą zostać otwarte. Wolniejszy skład może potrzebować więcej czasu na dotarcie do przejazdu, a w międzyczasie system może wykryć kolejny nadjeżdżający pociąg. Z takimi sytuacjami kierowcy często mają do czynienia w przypadku tzw. "mijanek", gdy dwa składy mijają się na jednej stacji, ustępując sobie toru. PKP nie prowadzi statystyk czasu zamknięcia przejazdów Z odpowiedzi wiceministra Malepszaka wynika jeszcze jedna ciekawa informacja. PKP Polskie Linie Kolejowe nie prowadzą ogólnopolskich statystyk typowych ani maksymalnych czasów zamknięcia przejazdów kolejowo-drogowych. Zarządca infrastruktury nie może więc wskazać, jak długo przeciętnie kierowcy czekają przed rogatkami. Co więcej, spółka nie planuje obecnie działań ukierunkowanych wyłącznie na skracanie czasu ich zamknięcia. Prowadzi natomiast inwestycje modernizacyjne, w tym budowę bezkolizyjnych skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi. Bądź na bieżąco z najnowszymi newsami. Zobacz więcej