Wie in een appartementencomplex woont en een elektrische auto koopt, kan voor een vervelend probleem komen te staan. Een laadpaal bij de eigen parkeerplaats is niet altijd eenvoudig te regelen. De Vereniging van Eigenaars (VvE) moet meewerken en door het overvolle elektriciteitsnet kan het aanvragen van een zwaardere aansluiting maanden of zelfs jaren duren. Toch blijkt er bij veel appartementencomplexen een mogelijkheid te zijn die nauwelijks wordt benut. Volgens VVE Laadloket betalen sommige VvE's al jaren voor een zwaardere stroomaansluiting dan ze daadwerkelijk nodig hebben. Die ongebruikte capaciteit kan juist interessant zijn voor bewoners die hun elektrische auto willen opladen. Veel appartementencomplexen betalen voor ongebruikte capaciteit Vooral oudere appartementencomplexen hebben soms een opvallend zware elektriciteitsaansluiting. Die werd destijds aangelegd voor gemeenschappelijke voorzieningen, zoals liften, ventilatiesystemen en verlichting in de parkeergarage. Inmiddels blijkt het stroomverbruik in sommige gebouwen aanzienlijk lager dan de capaciteit waarvoor wordt betaald. VVE Laadloket schat dat dit speelt bij ongeveer acht op de tien VvE's waarmee het bedrijf in zijn adviespraktijk te maken krijgt. Dat is geen representatief onderzoek onder alle Nederlandse VvE's, maar het geeft volgens de adviseur wel aan hoe vaak ongebruikte capaciteit voorkomt. Soms hebben gebouwen bovendien meerdere aansluitingen die naast elkaar zijn blijven bestaan. Dat kan behoorlijk wat geld kosten. Afhankelijk van de zwaarte van de aansluiting en de gemaakte afspraken met de netbeheerder kunnen de jaarlijkse netkosten oplopen tot duizenden euro's. Een VvE betaalt immers niet uitsluitend voor de daadwerkelijk verbruikte elektriciteit, maar ook voor de aansluiting en het beschikbare transportvermogen. Die bestaande aansluiting kan al voldoende zijn voor laadpunten Het opvallende is dat deze capaciteit mogelijk gebruikt kan worden voor elektrisch laden. Een appartementencomplex heeft bijvoorbeeld overdag stroom nodig voor liften, ventilatie en andere voorzieningen, terwijl veel bewoners hun auto vooral 's avonds en 's nachts opladen. Door het stroomverbruik slim te verdelen, kan de bestaande aansluiting soms meerdere laadpunten ondersteunen. Ook een recent onderzoek in opdracht van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht laat zien dat er vaak meer mogelijk is dan gedacht. Daarvoor werden 36 VvE's ondervraagd en zeven VvE's uitgebreider geïnterviewd. Ruim de helft van de ondervraagde verenigingen ondervond nog geen hinder van netcongestie. Veel bestaande laadpunten bleken bovendien te zijn aangelegd zonder de stroomaansluiting te verzwaren. Een belangrijke techniek daarbij is slim laden, ook wel load balancing genoemd. Het systeem houdt bij hoeveel stroom het gebouw op een bepaald moment gebruikt en verdeelt de overgebleven capaciteit over de aangesloten auto's. Daardoor hoeven niet alle voertuigen tegelijkertijd op maximaal vermogen te laden. Dat betekent overigens niet dat iedere VvE zomaar laadpalen kan plaatsen. De daadwerkelijke mogelijkheden hangen af van de aansluiting, het gecontracteerde vermogen en de piekbelasting van het gebouw. Een technische controle blijft daarom noodzakelijk. Een lagere energierekening kan later juist problemen opleveren Een VvE die ontdekt dat een groot deel van haar capaciteit nauwelijks wordt gebruikt, kan besluiten de aansluiting of het gecontracteerde vermogen te verlagen. Daarmee kunnen de vaste kosten dalen. Zeker bij een groot appartementencomplex lijkt dat een aantrekkelijke kostenbesparing. Maar die beslissing kan later duur uitpakken. Als meer bewoners elektrisch gaan rijden, kan de vraag naar stroom aanzienlijk toenemen. De capaciteit die eerder is afgestoten, is dan niet vanzelfsprekend opnieuw beschikbaar. Netbeheerder Liander waarschuwt dat klanten met een grootverbruikaansluiting hun gecontracteerde transportvermogen wel kunnen verlagen, maar dat ze dit daarna niet zomaar weer mogen verhogen. In gebieden met netcongestie kan een aanvraag voor extra vermogen op een wachtlijst terechtkomen. Juist daarom is het verstandig om niet alleen naar de huidige rekening te kijken, maar ook naar het verwachte stroomverbruik in de komende jaren. Een zwaardere aansluiting die nu overbodig lijkt, kan later waardevol blijken. Het volle stroomnet maakt nieuwe aansluitingen steeds lastiger De gevolgen van netcongestie worden ondertussen steeds concreter. Vanaf 1 januari 2027 komen nieuwe aanvragen voor een elektriciteitsaansluiting in zestien Gelderse gemeenten op een wachtlijst. Het gaat onder meer om Doetinchem, Zutphen en Zevenaar. Netbeheerders kunnen daar voorlopig geen extra capaciteit beschikbaar stellen. Ook elders in Nederland zijn nieuwe of zwaardere aansluitingen niet vanzelfsprekend. Sinds juli 2026 gelden andere regels voor de verdeling van schaarse netcapaciteit. Aanvragen met een groot maatschappelijk belang krijgen voorrang, terwijl gewone laadpunten daar doorgaans niet onder vallen. Voor appartementbewoners komt daar nog een verandering bij. Nederland werkt aan een zogenoemde notificatieregeling voor laadpunten bij VvE's. De invoering wordt verwacht op 1 juli 2027. Daarmee moet het voor individuele appartementseigenaren eenvoudiger worden om een laadpunt te plaatsen zonder voorafgaande toestemming van de algemene ledenvergadering. De regeling is echter nog niet van kracht en de precieze voorwaarden zijn nog niet definitief. Voorlopig blijven de huidige VvE-regels en het toepasselijke splitsingsreglement bepalend. Een gezamenlijk laadplan kan voorkomen dat bewoners later allemaal afzonderlijke oplossingen laten installeren, zonder dat duidelijk is hoe de beschikbare stroom moet worden verdeeld. Wat kun je als appartementbewoner nu doen? Wie een laadpaal bij zijn appartement wil, kan het beste beginnen bij het VvE-bestuur. Vraag welke elektriciteitsaansluiting het complex heeft, hoeveel vermogen daadwerkelijk wordt gebruikt en of er al plannen bestaan voor laadvoorzieningen. Vooral het verschil tussen het beschikbare vermogen en de hoogste gemeten belasting is interessant. Vervolgens kan een gespecialiseerde installateur of adviseur onderzoeken hoeveel laadpunten op de bestaande aansluiting mogelijk zijn. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar het huidige aantal elektrische auto's, maar ook naar de verwachte groei en de benodigde bekabeling. Een collectieve oplossing kan uiteindelijk voordeliger en praktischer zijn dan wanneer iedere bewoner een eigen installatie laat aanleggen. Door de laadpunten gezamenlijk te beheren, kan de VvE het beschikbare vermogen verdelen en afspraken maken over het stroomverbruik en de kosten. Wie nu ontdekt dat er capaciteit beschikbaar is, hoeft mogelijk dus helemaal niet te wachten op een zwaardere aansluiting. Maar voordat de VvE besluit de ongebruikte capaciteit weg te bezuinigen, is het verstandig om te onderzoeken waarvoor die in de toekomst nog nodig kan zijn.