Een ouder die zijn kind met een elektrische bakfiets naar school brengt, hoeft volgens de nieuwe plannen zelf geen helm te dragen. Het kind in de bakfiets moet dat straks wel. Hetzelfde geldt wanneer een kind achterop een gewone elektrische fiets wordt vervoerd. De leeftijd van de passagier is bepalend, niet die van de bestuurder. Dat staat in het ontwerpbesluit dat minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat op 16 november aan het parlement heeft aangeboden. De ministerraad stemde enkele dagen eerder met het voorstel in. Daarmee is de geplande helmplicht voor jongeren een belangrijke stap dichterbij gekomen. Welke elektrische fietsen vallen onder de helmplicht? De nieuwe regel moet gelden voor bestuurders én passagiers jonger dan 18 jaar op fietsen met elektrische trapondersteuning. Dat betekent dat niet alleen jongeren op fatbikes een helm moeten dragen, maar ook minderjarigen op een gewone elektrische fiets. Voor gezinnen is vooral de positie van passagiers belangrijk. Een kind dat achterop de e-bike van een ouder zit, valt onder de voorgestelde helmplicht. Ook kinderen die voorin een reguliere elektrische bakfiets worden vervoerd, moeten een helm op. Het maakt daarbij niet uit of de volwassen bestuurder zelf zonder helm fietst. De helmplicht wordt bovendien uitgebreid naar bestuurders en passagiers onder de 18 jaar van toegelaten lichte elektrische voertuigen. Daaronder vallen bijvoorbeeld bepaalde elektrische steps en Segways. Niet iedere elektrische step is overigens toegestaan op de Nederlandse openbare weg; daarvoor blijven de bestaande toelatingsregels gelden. Bij een gewone fiets zonder elektrische ondersteuning verandert er niets. Kinderen die achterop een normale stadsfiets zitten of worden vervoerd in een niet-elektrische bakfiets, vallen niet onder deze nieuwe helmplicht. Ook volwassenen op een reguliere e-bike hoeven volgens het voorstel geen helm te dragen. Voor speedpedelecs bestaat nu al een afzonderlijke helmplicht. Voor baby's en bepaalde BSO-bussen komt een uitzondering In het voorstel staat een uitzondering voor kinderen jonger dan 15 maanden die liggend worden vervoerd in een geschikt kinderbeveiligingssysteem. Voor deze leeftijdsgroep zijn geen passende fietshelmen beschikbaar. De uitzondering geldt specifiek voor kinderen die op die manier worden vervoerd en dus niet automatisch voor ieder kind onder de 15 maanden. Daarnaast kunnen passagiers van bepaalde grotere elektrische vervoersmiddelen worden vrijgesteld. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om BSO-bussen die kinderopvangorganisaties gebruiken om meerdere kinderen tegelijk te vervoeren. Zo'n uitzondering geldt niet automatisch voor iedere BSO-bus. De RDW moet de betreffende voertuigen beoordelen en aanwijzen. Daarvoor komen voertuigen in aanmerking met meer dan twee wielen en meer dan vier zitplaatsen voor passagiers, die aan aanvullende veiligheidseisen voldoen. Het gaat daarbij onder meer om de stabiliteit van het voertuig. Voor een gewone elektrische bakfiets waarmee ouders hun kinderen naar school brengen, is deze vrijstelling niet bedoeld. Zware elektrische bakfietsen krijgen nog meer regels Naast de helmplicht werkt het kabinet aan strengere eisen voor zware elektrische bakfietsen. Dat zijn niet de reguliere modellen waarmee ouders hun kinderen vervoeren, maar bijvoorbeeld grote bakfietsen van kinderopvangorganisaties en cargobikes voor goederenvervoer. Deze voertuigen moeten onder een nieuwe categorie lichte elektrische voertuigen gaan vallen. Daardoor worden onder meer een kenteken- en registratieplicht, een verzekeringsplicht en aanvullende technische eisen van toepassing. Ook de minimumleeftijd voor bestuurders van deze grotere voertuigen wordt verhoogd van 16 naar 18 jaar. Het kabinet wil daarmee voorkomen dat minderjarigen verantwoordelijk zijn voor grote en zware voertuigen waarmee meerdere passagiers kunnen worden vervoerd. Deze aanvullende regels staan los van de algemene helmplicht voor jongeren. Volgens de huidige planning moet de helmplicht eerder ingaan dan de overige wijzigingen voor lichte elektrische voertuigen. Vanaf wanneer moet je een helm dragen? Het kabinet wil de helmplicht op 1 september 2027 invoeren, aan het begin van het nieuwe schooljaar. De plannen moeten echter nog verder worden behandeld. Het ontwerpbesluit is aan het parlement voorgelegd en moet ook nog langs de Raad van State voordat de regelgeving definitief kan worden vastgesteld. Tot die tijd verandert er voor bestuurders en passagiers van gewone legale e-bikes en fatbikes niets aan de bestaande helmplichtregels. Ook het boetebedrag voor het overtreden van de toekomstige helmplicht staat nog niet vast. De reden voor de nieuwe maatregel is de stijging van het aantal jongeren dat na een ongeval met een elektrische fiets hersenletsel oploopt. Volgens cijfers die het kabinet aanhaalt, was dat aantal in 2024 ruim zes keer zo hoog als in 2020. De overheid wil met de helmplicht vooral de verkeersveiligheid van jonge fietsers verbeteren. Daarbij kiest het kabinet bewust voor één brede leeftijdsgrens, in plaats van alleen regels voor fatbikes. Een fatbike en een gewone e-bike zijn juridisch namelijk lastig van elkaar te onderscheiden zonder dat fabrikanten de regels eenvoudig kunnen omzeilen. Voor ouders betekent het voorstel dat ze bij het vervoeren van hun kinderen straks goed moeten opletten. Een gewone bakfiets zonder motor valt buiten de nieuwe verplichting, terwijl dezelfde rit op een elektrische bakfiets andere verkeersregels met zich meebrengt.