Moderne auto’s zijn rijdende computers. Alles wat je doet, wordt gemeten. Volgens de EU ben jij de baas over die gegevens, maar in de praktijk loopt het vaak anders. Fabrikanten maken er zelfs misbruik van om geld mee te verdienen. Daar wil de ANWB wat aan doen.

De EU Data Act schrijft voor dat jij, de automobilist, bezitter bent van de data en het recht hebt om de data te delen met wie je wilt. Dat wil je bijvoorbeeld met je verzekeringsmaatschappij of aan een garage om een korting te krijgen. Maar zo gaat het dus nooit. De FIA (die van de Formule 1, maar dan de straatautoafdeling ervan) onderzocht wat er met de auto-data gebeurt. De uitkomst: hoewel consumenten op papier de baas zijn over hun data, maken autofabrikanten het in de praktijk extreem lastig om die data daadwerkelijk door te vinden en te sturen naar externe partijen.

Concrete onderzoeksresultaten

Het onderzoek van de FIA analyseerde de praktijk bij tien grote autofabrikanten. De wetenschappers kwamen erachter dat het al heel wat werk kost voor de consument om bij de data te komen. Je moet ervoor zorgen door een heel stel ondoorzichtige menu’s in de auto of speciale merk-apps. Logischerwijs haken hier veel automobilisten af. Daarnaast worden de gegevens niet in gestandaardiseerde formaten aangeleverd. Een verzekeraar moet voor elk automerk een compleet nieuw software-koppelpunt bouwen.

Misschien nog wel het meest schrijnende is de vondst over het delen van de informatie door de merken. Fabrikanten vragen externe partijen (zoals verzekeraars of pechhulpen) soms forse of onduidelijke vergoedingen om de datastroom te openen. Zo houden ze de geldmachine grotendeels in eigen hand en draaiende.

Wat betekent dit voor jouw verzekering?

Verzekeraars bieden al jaren zogenaamde gebaseerd-op-rijgedrag-verzekeringen aan. Hiermee deel je je rijgegevens. Als je je goed gedraagt op de weg (rustig te optrekken, niet te hard te rijden en niet te scherp te remmen) kun je tot wel 30 procent korting op je maandpremie krijgen.

Tot op heden werken deze verzekeringen echter bijna altijd met een externe OBD-dongel of een losse 'beacon' (een kastje) in de auto in combinatie met een smartphone-app. En dat terwijl alle data in veel gevallen al aanwezig is, maar door de autofabrikant zo goed wordt verstopt of pas wordt vrijgegeven wanneer de verzekeraar geld overmaakt.

Je zou het ook kunnen zien als oneerlijke concurrentie. Sommige autofabrikanten (zoals Tesla of Mercedes) bieden namelijk al eigen verzekeringen aan op basis van hun interne voertuigdata. Omdat zij externe verzekeraars de toegang tot diezelfde data bemoeilijken, ontstaat er valse concurrentie. Jij als consument bent dan overgeleverd aan de premie van de autofabrikant zelf, in plaats van dat je de goedkoopste verzekeraar kunt kiezen die jouw veilige rijstijl beloont.

Waar pleiten ANWB en de FIA voor?

De Nederlandse wielrijdersbond en haar Europese zusterclubs vinden dat autobezitters écht de baas moeten worden over hun eigen data. Om ervoor te zorgen dat jij straks moeiteloos kunt profiteren van lagere verzekeringspremies en onderhoudstarieven eisen zij drie zaken: een uniform 'één-klik'-toestemmingssysteem, transparante en eerlijke kosten en strenge handhaving door de EU. Nu zijn de fabrikanten en de EU aan zet.

Foto: BMW M3 G80 Sedan Competition gespot door kyspots